Табиғи ресурстар

Оңтүстік-шығыс бөлігіндегі аумақ Мұғалжар таулары шегінде орналасқан, жер бедерінде тілімденген жыралар мен топтанған шоқылар меридианды түрде созылып жатыр.
Оңтүстік-батыс бөлігінің аумағы аласа төбелі болып келеді, кішкентай өзен-көлдер (дені тартылып бара жатқан) кесіп өтеді, алайда арнасы құрғақ жылғалардан аққан жауын-шашын суларымен кескіленген жыралар мен шұңқырлар көптеп кездеседі. Жыралар мен шұңқырлардың ені 15 м, тереңдігі 9 м дейін. Төбешіктердің орташа биікті 40-60 м, баурайы 3-5 градус шамасында көлбеу, шындары күмбез тәрізді. Төбелердің абсолютті биіктігі 240-250 м.
Қазақстандағы Каспий теңізі бассейніне жататын үлкендігі жөнінен екінші өзен – Ембі өзені Мұғалжар тауының солтүстік-батысынан басталады. Ембі өзенінің аңғары жайпақ, текжоғары ағысында ғана тік беткейлі болып келеді. Төменіректе аңғары кеңейеді де, онда жазда кеуіп қалатын сорлар мен сортандар көп болады. Өзен алқабы бойында кейде биіктігі 1-10 м жететін жыралар да кездеседі.
Ембі өзенінің оң жақ жағасын Құмжарған және Көкжиде құм сілемдері ағып жатыр. Мұндағы құм дөңестерінің биіктігі – 4-8 м, баурайы жазық (10 градусқа дейін). Құмжарған және Көкжиде құмдарының шетінде аз ғана тал-шілік болмаса, әсіресе, Көкжиденің өзге алқаптарында өсімдіктің тамыр тартуы кемшін. Көкжиде құм сілемі Республикалық және халықаралық маңыздағы мемлекеттік табиғи-қорық қорына геологиялық, геоморфологиялық және гидрогеологиялық нысан ретінде негізделген. Оның аумағында «Көкжиде» жерасты тұщы су көзі бар. Ауданның оңтүстік-шығыс бөлігінде орналасқан негізгі орографиялық көтерме Мұғалжар төбесі солтүстік-шығысқа сәл ғана ауытқуымен байқалатын меридиандық қатардағы тізбешіктер түрінде орналасқан біршама биік шоқы топтары ретінде көрінеді. Мұндағы ең жоғарғы нүкте биіктігі – 635 м болатын Айырық тауы. Айырық шығысқа қарай биіктігі 551 м болатын Күшік-Бай шоқыларымен. Одан әрі Құндызды өзенінің арғы жағында Дәу-Тау (619 м), Майбұлақ (590 м), Байнисай (572 м), Кингус (556 м), Ақтасты (546 м) тауларымен жалғасады.
Мұғалжар тауынан шығысқа қарай екінші төбе түрінде анағұрлым биік шоқылар, атап айтқанда, Обалы (503 м), Сарытау (490 м), Шортай (540 м), Рысқұл (470 м), Сарытау (492 м) және Қаратау (452 м) орналасқан. Орталарында Мибұлақ (475 м), Үшбұлақ (493 м), Ипантау (518 м) таулары бой көтерген, олар олар өзара қосыла келе тағы бір таулар тізбегін құрап жатыр. Оңтүстікке қарай бұл шоқылар төмендей беріп Бершүгір шоқысына барыпқосылады. Олар төмендеген сайын Жаңғызтау (503 м), Қарашоқы (513 м) және т.б. жекелеген шоқылар көтеріле береді. Бұл шоқылардың барлығын Ембі, Қайынды, Сырлыбай өзендерінің жыралары бөліп жатыр.